THỬ THÁCH và HÀM ƠN

1.

Trong tiếng Nhật, ngoài cách dùng từ challenge(チャレンジ) đi mượn của tiếng Anh, họ còn dùng chữ Hán “KHIÊU” (khiêu chiến) trong từ 挑む (idomu) với nghĩa thách thức.

Hãy cùng nhìn vào chữ Hán này, nó gồm hai phần bên trái và bên phải. Phần bên phải 兆nếu đứng một mình có nghĩa là TRIỆU (trong “triệu chứng”) mang nghĩa “dấu hiệu”.

Bản thân chữ này, xưa là vết nứt nẻ, vằn hiện ra trên mai rùa, xương thú sau khi đốt nóng, người xưa dùng để bói lành dữ, tốt xấu. Bởi vậy mới mang nghĩa “dấu hiệu”, “điềm (lành/dữ)”…

2.
Bộ bên trái là bộ THỦ (cánh tay). THỦ đứng cạnh TRIỆU, hiểu nôm na: Khi ta nhìn thấy “dấu hiệu”, ta đưa “tay” ra nắm bắt lấy. Đó là THÁCH THỨC, là THỬ THÁCH 挑む.

Nhưng chỉ cần thay đổi một chút, biến bộ THỦ thành bộ XƯỚC mang nghĩa “con đường” thì nó biến thành chữ ĐÀO (đào tẩu): 逃 げる (nigeru). Ta thấy “dấu hiệu” và ta “chạy đi trên đường”. Đó là BỎ CHẠY.

Cùng thấy được “dấu hiệu”_ Có người bỏ chạy, có người nắm bắt. Đó là sự khác biệt giữa chữ KHIÊU và chữ TẨU(*)

3.
Chấp nhận “thử thách” không đơn giản như trong các bộ phim truyền cảm hứng nói hoài nói mãi. “Thử” một cái gì đó sẽ tốn thời gian, tốn công sức, tiền bạc và thậm chí nhiều hơn vậy. Giới hạn của cuộc đời buộc mỗi người cũng phải giới hạn số lần các phép thử của mình.

Thực ra đa số con người ai cũng mong muốn có một đời sống bình yên vô sự, một cuộc đời không phải trải qua biến cố, không đau khổ, không sầu não… Trong tiếng Nhật, người ta gọi nó là VÔ NẠN (無難)_ không có khó khăn.

Mình cũng vậy, cũng muốn sống một cuộc đời nhẹ nhàng, không tham vọng, không hiềm nạnh và đụng chạm ai. Nhưng không ai trong chúng ta có quyền khước từ bi kịch và rủi ro từ cuộc đời. Nhưng rõ ràng là ta có quyền lựa chọn thái độ trước bi kịch ấy.

Bạn có bất ngờ không khi nhìn vào hán tự của chữ “Hàm ơn” trong tiếng Nhật? Mình thì có, khi lần đầu tiên thấy nó: 有難い. Nó chính là từ viết ngược lại của VÔ NẠN: HỮU NẠN.

HỮU là có, tồn tại (exist). NAN là nan giải, khó khăn, hoạn nạn. HỮU NẠN là có khó khăn, vất vả. Ta cần có thái độ HÀM ƠN khi cuộc đời ta có chướng ngại để ta thử thách bản thân mình và vượt qua nó.

Những người lỡ một lần đò sẽ cám ơn cuộc hôn nhân thất bại đã cho họ có được đứa con_ báu vật cuộc đời.

Những bà mẹ sau giai đoạn ốm đau ngày nhỏ của con cái sẽ cám ơn tự nhiên đã rèn luyện cho chúng có được sức đề kháng với bênh tật sau này.

Và ai trong chúng ta chẳng từng cám ơn việc phải chia tay người yêu cũ, để có thể gặp được một nửa phù hợp hơn ở hiện tại?

Mỗi sự khó khăn của cuộc đời đều đem lại cho chúng ta một giá trị nào đó và người Nhật gọi nó là “Hàm ơn” _ HỮU NAN.

————-
(*) Ở phần 2, cách giải thích hai chữ KHIÊU và TẨU là “cách ghi nhớ” của người đời sau, chứ không phải “cách thức ra đời” của người xưa. Các bạn hãy chú ý kẻo ngộ nhận.

Nếu quan tâm về chữ Hán (kanji) các bạn hãy tìm đọc loạt bài “Kanji không hề khó” đăng trên Page nhé!

Phần 1: https://www.facebook.com/229231497620102/posts/255828761627042/



0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments